Bilişim Teknolojilerinin Programlamadaki Yeri

BİT: Bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) diğer bir ifadeyle bilişim teknolojileri; bilgi ve verinin oluşturulması, depolanması, yönetimi ve bilgiye erişimi sağlayan tüm donanım, yazılım ve hizmetler olarak tanımlanabilir. Genel ağ, kablosuz ağlar, cep telefonları, bilgisayarlar, yazılımlar, video konferans, sosyal ağlar ve kullanıcıların dijital formdaki bilgilere erişmesini, bunları almasını, saklamasını, iletilmesini ve değiştirmesini sağlayan tüm iletişim teknolojileri olarak ifade edilebilir.

Bilişim: İnsanoğlunun teknik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki iletişiminde kullandığı ve bilimin dayanağı olan bilginin özellikle elektronik makineler aracılığıyla düzenli ve akla uygun bir biçimde işlenmesi bilimidir.

Bilişim teknolojilerini oluşturan temel kavramlar; bilgi, iletişim ve teknoloji kavramlarıdır.

Bilgi: Bilen (özne) ile bilinen (nesne) arasındaki ilişki olarak tanımlanır. İnsan, yaratılışı gereği farkına vardığı her şeyi anlamak ve açıklamak ister. Bilmek ancak bilgi ile gerçekleşir. İçinde bulunulan döneme bağlı olarak bireylerin edinmesi gereken bilgiler değişiklik gösterebilir.

İletişim: İletişim bir süreçtir ve kaynak, ileti ve alıcı/hedef eksenlerinde döner.

Teknoloji: İnsan ihtiyaçlarını karşılamak ve problemlere çözümler üretmek için bilimsel bilgilerin pratik uygulamalara dönüştürülmesidir.

Bilişim teknolojilerinin etki alanı, sadece günlük yaşamı kolaylaştıran bu araçlarla sınırlı değildir. Sahip olunan teknolojik altyapı, veri işleme kapasitesi, yüksek işlem gücü, veri toplama ve analiz yetenekleri insanlığın yeryüzü sınırlarını aşarak evreni keşfetme arayışında da itici güç olmuştur. Bu anlamda teknolojik gelişmelerin sağladığı bu imkânlar ve bilişim teknolojilerindeki gelişmeler uzay araştırmaları ve uzay politikalarının gelişimini destekleyen temel unsurlardan biri hâline gelmiştir. Gelişen teknolojilerle birlikte uzayın bilinmezliklerine ulaşmak ilgi çekmiştir. Yüksek çözünürlüklü teleskoplar, uzay sondaları ve uzaya yönelik artan ilgi uluslararası alanda uzayın stratejik bir öneme sahip olduğunu göstermektedir.

UZAY ARAŞTIRMALARI VİDEOSU İÇİN TIKLAYINIZ

BİLİŞİM TEKNOLOJİSİ CİHAZLARININ GELİŞİMİ

Abaküs: Bilgisayarların kökeni yaklaşık 2.500 yıl öncesine, M.Ö. 500 civarında kullanılan Abaküs'e dayanır.

Charles Babbage: Girdi, hafıza, işlemci ve çıktı birimlerinden oluşan ilk genel bilgisayar konseptlerini tasarladığı için modern bilgisayarın babası sayılır.

Ada Lovelace: Babbage'ın makineleri için hazırladığı komutlarla tarihin ilk bilgisayar programcısı oldu.Alan Turing: 1936'da Turing Makinesi teorisiyle modern bilgisayar biliminin ve yapay zekanın temellerini attı. II. Dünya Savaşı'nda Alman şifrelerinin kırılmasında önemli rol oynadı.

ENIAC: 18.000 vakum tüpü kullanılan, 30 ton ağırlığındaki ilk genel amaçlı elektronik dijital bilgisayar oldu.


BİLGİSAYARIN TARİHÇESİ VİDEOSU İÇİN TIKLAYINIZ

BİLGİSAYARIN TARİHÇESİ 2. VİDEOSU İÇİN TIKLAYINIZ

Her yeni icat ve geliştirilen araç daha verimli üretim aşamalarının bulunduğu
bir geçiş dönemi oluşturmuş ve bu sürece Sanayi Devrimi (Endüstri Devrimi)
denmiştir.

Sanayi Devrimi Endüstri 1.0 ile başlamıştır.

Endüstri 1.0 Su ve buhar gücüyle çalışan mekanik üretim tesisleri

Endüstri 2.0 Elektrik

Endüstri 3.0 Otomasyon

Endüstri 4.0 Robotik üretim, siber fiziksel sistemlere dayalı üretim

Endüstri 1.0 — Su ve Buhar Gücü (18. yüzyıl sonu)

İngiltere'de başlar. James Watt'ın buhar makinesi, üretimi insan/hayvan gücünden makine gücüne taşımıştır.

• Mekanik dokuma tezgâhları, buharlı makineler kullanılır.

• Küçük atölyeler yerini büyük fabrikalara bırakır.

• İnsanlar kırsaldan şehirlere göç eder → sanayi toplumu doğar.

• Üretim henüz tam otomatik değildir; makineler insan kontrolüne ihtiyaç duyar.

Endüstri 2.0 — Elektrik (19. yüzyıl sonu – 20. yüzyıl başı)

Elektriğin üretimde kullanılmaya başlanmasıyla gelir.

• Seri üretim / montaj hattı sistemi ortaya çıkar (örnek: Henry Ford'un otomobil üretim hattı).

• Üretim küçük parçalara bölünür; her işçi tek bir görevi tekrar eder.

• Ürünler daha kısa sürede, düşük maliyetle ve standart kalitede üretilir.

• Fabrikalar büyür, kitlesel üretim anlayışı yerleşir.

Endüstri 3.0 — Otomasyon (1970'lerden itibaren)

Elektronik sistemler ve bilgisayarların üretime girmesiyle başlar.

• PLC (programlanabilir kontrol sistemleri), CNC (bilgisayar destekli üretim) ve endüstriyel robotlar devreye girer.

• Üretim süreçleri büyük ölçüde otomatikleşir; insan gücüne ihtiyaç azalır.

• Hatalar minimuma iner, kalite ve hassasiyet artar.

• Veriler dijital ortamda işlenmeye başlanır; üretim daha planlı ve esnek hale gelir.

Endüstri 4.0 — Siber-Fiziksel Sistemler ve Robotik Üretim (2011'den günümüz)

Fiziksel sistemlerle dijital sistemlerin tam entegrasyonudur.

Makineler artık sadece çalışan araçlar değil; veri toplayan, analiz eden ve karar verebilen akıllı sistemlerdir.

• • Siber güvenlik
  • Entegrasyon
  • Nesnelerin interneti
  • Yapay zekâ
  • Büyük veri ve analizi
  • Bulut bilişim
  • Otonom robotlar
  • 3D yazıcılar
  • Artırılmış gerçeklik

Sonuç: daha hızlı, esnek, hatasız ve bağlantılı üretim (akıllı fabrikalar).

Sanayi Devriminin Kısa Tarihi Videosu İçin Tıklayınız

Gelişen teknolojiler, Türkiye’de yürütülen projeleri de etkilemiş; çağın gereklilikleri ve teknolojik dünyanın içinde olma hedefi, Türkiye'yi yeni üretimlere teşvik etmiştir. Bu üretimlere örnek olarak elektrikli otomobil üretimi verilebilir. Geleceğin otomobillerine bakıldığında daha az sürücü müdahelesi gerektiren otomobiller, tam otomatik sürüş sistemleri ve elektrikli arabaların ön plana çıktığı görülmektedir. Uluslararası Enerji Ajansının raporuna göre 2040’ta dünyada satılan araçların en az %50’sinin elektrikli olacağı belirtilmektedir.

2026'da Dünyayı Değiştirecek Trendler Videosu

1900'lerde yıllarda elektriğin yaptığı etki, bugünkü yapay zekâ ile eşleştirilebilir. O dönemde elektrik, etki ettiği tüm alanları iyileştirmiş ve ileriye taşımıştır. Bugün yapay zekâ da etki ettiği tüm alanlara tahmin edilenin ötesinde yenilikler getirmiştir. Gelecekte ne gibi gelişmeler olabileceği hakkında birçok farklı alanda farklı görüşler mevcuttur.

• Eğitim alanında sanal gerçeklik teknolojisi kullanılarak sanal sınıfların oluşturulması,

• Gündelik veya mesleki bilgilerin dijital veri ortamlarında saklanıp dijital asistanlar tarafından insanın yerine karar verebilecek bir mekanizma olan bilgisayar-beyin arayüzleri tasarlanması,

• Sağlık alanında gen dizilimini değiştirebilecek teknolojilerin geliştirilmesi,

• Yapay zekâ destekli ilaç geliştirme çalışmaları,

• Yapay organ yapımı,

• Havacılıkta kullanılmak üzere bitkisel kaynaklar veya atık malzemeler gibi yenilenebilir kaynaklardan üretilen sürdürülebilir yakıt kullanılması,

• Dünya nüfusunun artması ve karbon salınımının yüksek olmasından dolayı gıdalardaki verimliliği artıracak teknolojiler geliştirilmesi veya gıdaların laboratuvar ortamında üretilmesi,
Esnek piller,
• Elektrikli arabaların yaygınlaşması ve tam otonom otomobillerin kullanılmaya başlanması,
• Uzay teknolojilerinin gelişmesiyle beraber Ay'a ve Mars’a seferlerin düzenlenmesi,
• Çoğu mesleğin dönüşerek yerini yeni mesleklere bırakması hatta bazı mesleklerin yok olması öngörülmektedir.

#	İsim	Öne Çıkan Konu	Açıklama
1	Cezeri	Robotik ve otomasyonun  öncüsü	800 yıl önce su gücüyle çalışan otomatik makineler, robot benzeri düzenekler ve programlanabilir mekanizmalar tasarladı. “Robot” kelimesi bile ortada yokken makineleri kendi kendine iş yapan sistemler hâline getirdi. Bilgisayarın temelini atan, robotlar, saatler, şifreli kilitler, şifreli kasalar gibi makinelerin mucidi ve dünyanın ilk sibernetik bilgini olarak kabul edilen bilim adamıdır.
2	Ada Lovelace	Dünyanın ilk bilgisayar programı	Daha ortada çalışan bir bilgisayar bile yokken, bir makinenin müzik ve matematik gibi farklı alanlarda işlem yapabileceğini öngördü ve algoritma yazdı.
3	Alan Turing	Enigma, savaş ve yapay  zekânın temelleri	Nazi Almanyası'nın Enigma şifrelerinin çözülmesinde kritik rol oynadı. Ayrıca “Makineler düşünebilir mi?” sorusunu ortaya atarak yapay zekâ tartışmasının temellerinden birini oluşturdu.
4	Elon Musk	Elektrikli araçlar, uzay ve  insan–makine geleceği	Elektrikli otomobilleri yaygınlaştırma çabaları, yeniden kullanılabilir roketler ve beyin-bilgisayar arayüzleri gibi alanlarla teknoloji vizyonunun farklı yönlerini temsil ediyor.
5	Tim Berners-Lee	World Wide Web'in  doğuşu	İnterneti icat etmekten ziyade, bugün kullandığımız web sistemini geliştirdi. Web sitesi, bağlantı ve tarayıcı kavramlarının temelini attı. “Google'a girdiğimizde aslında nereye giriyoruz?” sorusuyla çok güzel anlatılabilir.
6	Steve Jobs	Teknolojiyi herkes için kullanılabilir hâle getirme	Macintosh, iPod, iPhone ve iPad gibi ürünlerle bilgisayar ve mobil teknolojilerin tasarımını ve kullanıcı deneyimini değiştirdi. “Teknoloji güçlü olabilir ama kullanması zor olursa ne işe yarar?” sorusu üzerinden işlenebilir.
7	Bill Gates	Bilgisayarı evlere ve işyerlerine taşıyan yazılım devrimi	Microsoft ve Windows'un yaygınlaşmasıyla kişisel bilgisayarların çok daha geniş kitleler tarafından kullanılmasında önemli rol oynadı. “Bilgisayarın içindeki donanımı değil, ona ne yaptıracağımızı kim belirliyor?” üzerinden anlatılabilir.
8	Mark Zuckerberg	Sosyal medyanın ve dijital kimliğin yükselişi	Facebook'un ortaya çıkışıyla insanların arkadaşlık, iletişim, fotoğraf paylaşımı ve kimliklerini internette sergileme biçimleri büyük ölçüde değişti. “Sosyal medya bizi mi kullanıyor, biz mi sosyal medyayı kullanıyoruz?” sorusu tartışılabilir.
9	İsmail Akbay	NASA, Apollo programı ve uzay araçları	ABD'de NASA'da çalışan Türk mühendislerden biri olan İsmail Akbay, Apollo Ay görevleri döneminde Saturn V roketi ve uzay programlarıyla ilgili mühendislik çalışmalarında görev aldı. “Ay'a insan gönderen teknolojinin geliştirilmesinde bir Türk mühendis de vardı”
10	Selçuk Bayraktar	İHA, otonom sistemler ve yapay zekâ	İHA'lar yalnızca uzaktan kumandayla uçmaz; sensörler, bilgisayarlar, yazılım, yapay zekâ ve otonom karar mekanizmalarının birlikte çalışmasıyla hareket eder.
11	Dr. Özgür Akın	Robotik, yapay zekâ ve yazılım	2009'da robotik Ar-Ge çalışmalarına başladı; geliştirilen AKINCI ve ADA robotlarıyla robotların yalnızca laboratuvarda prototip olarak kalmayıp gerçek hayatta kullanılabileceğini gösteren bir girişim geliştirdi. 2017'de Konya'da AKINROBOTICS açıldı ve seri üretime geçildi.

 

Aynı zamanda 

Yapay Zeka Nedir Videosu

Yapay Zeka Ne Yapamaz Videosu

https://claude.ai/artifact/GfpCDxGxGHGsDtvTLjrzfj

Google AI Studio içinde 22 adet yapay zeka aracı bulunmaktadır. Bunların bir kısmını dersimizde göreceğiz.

Google AI Studio Araçları (İlk Hafta)

2. Ünite

Algoritma ile Problem Çözme ve Akış Diyagramı

2.1 Çözümü istenen problem

• Problem: Kişiyi rahatsız eden, çözülmesi gereken zorluk ya da durumdur. Bir durumun problem sayılması için kişi için yeni olması gerekir. Daha önce çözülmüş bir durum alışkanlığa dönüşür.
• Basit problem: Belirli bir sırayla çözülür. Çözüm yolları farklı olsa da çıktı aynıdır (yemek pişirmek, dosya çıktısı almak).
• Karmaşık problem: Zorluk seviyeleri farklı alt problemlere bölünür (iklim krizi, bilgi güvenliği, eğitimde teknoloji kullanımı).

2.2 Problem çözme adımları

Altı adım vardır:

1. Problemi anlama (verilenler ve istenenler belirlenir)
2. Problemi tanımlama (kapsam sınırlandırılır)
3. Farklı çözüm yol ve yöntemleri belirleme
4. Bu yollar arasından en iyisini seçme
5. Seçilen yol için yönergeler (plan) oluşturma
6. Çözümü değerlendirme (sonuç yanlışsa başa dönülür)

Süreçte üç düşünme becerisinden yararlanılır:

• Eleştirel düşünme: Problemi nesnel ve sistematik analiz etmek.
• Yaratıcı düşünme: Yeni ve özgün fikirler üretmek.
• Algoritmik düşünme: Problemi parçalara ayırıp adım adım strateji kurmak.

2.3 Girdi, işlem, çıktı

• Girdi: Problemde verilenler ve kullanıcıdan alınan veriler.
• İşlem: Girdilerle yapılan adımlar.
• Çıktı: Beklenen sonuç, yani ekrana yazdırılan değer.

Örnek: Sayının karesi problemi için girdi sayı, işlem karesini hesaplamak, çıktı karesidir. Karmaşık problemlerde her alt problem için ayrı girdi-işlem-çıktı belirlenir.

2.4 Algoritma kavramı

• Algoritma, bir görevi tamamlamak için izlenen sıralı adımlar dizisidir. Yemek tarifi ve yol tarifi birer örnektir.
• Özellikleri:
  • Etkin olmalı, gereksiz tekrar içermemelidir.
  • Her adım kesin ve net olmalıdır.
  • Bir başı ve sonu olmalıdır.
  • Girdi alıp çıktı üretmelidir.
• “Algoritma” sözcüğü, 9. yüzyılda yaşamış matematikçi Harezmi’nin adından gelir. İlk algoritma, “Hisab el-cebir ve el-mukabala” kitabında sunulmuştur.

1. DÖNEM 1. SINAVA KADAR SORUMLU OLDUĞUNUZ KISIM BURADA BİTMEKTEDİR. 1. ÜNİTENİN TAMAMI VE 2. ÜNİTENİN BAŞINDAN SORUMLUSUNUZ. DERS KİTABIMIZ SAYFANIN EN ÜST KISMINDA YER ALMAKTADIR ONA BİR GÖZ GEZDİRİN. BU SAYFADA BULUNAN BİLGİLER DE KİTABIMIZIN ÖZETİDİR. SINAVDA BU SAYFADAKİ BİLGİLERE ÇALIŞMANIZ SİZİN İÇİN YETERLİDİR. BU SAYFADA BULUNAN VİDEOLARI DA İZLEMEYİ UNUTMAYALIM.
ÜRETKEN YAPAY ZEKA KONUSUNDAN SINAVDA SORUMLU DEĞİLSİNİZ. (NOTEBOOKLM, CLAUDE, GOOGLE VEO3, FLOW, NANO BANANA GİBİ ÜRETKEN YAPAY ZEKA ARAÇLARININ KULLANIMI İLE İLGİLİ SORU ÇIKMAYACAK. ) 

Algoritma Kavramı- Harezmi

Algoritma Konusunu Anlatan Bir Örnek

Algoritma Nedir?Nerede Kullanılır?